2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları

Doğrudan teminle yapılan ve toplam tutarı 2.443.185,00 TL olan 99 adet mal alımında irsaliyeli elektronik fatura düzenlendiği ve bu alımlara ilişkin kabul işlemlerinin fatura tarihinden önce yapıldığı tespit edilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Faturanın şekli” başlıklı 230’uncu maddesine göre malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulması şarttır.

433 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin “397 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile Getirilen e-Fatura Uygulamasına Kayıtlı Mükellefler Arasında Yapılan Satışlar” başlıklı 15’inci maddesine göre, e-Fatura Uygulamasına kayıtlı kullanıcılara düzenlenecek elektronik faturada, düzenleme tarihi yanında düzenleme zamanının da saat ve dakika olarak gösterilmesi halinde elektronik faturanın kâğıt çıktısı irsaliye yerine geçer. Söz konusu kâğıt çıktıya “İrsaliye yerine geçer” ifadesinin yazılması ve kâğıt çıktının satıcı veya yetkilisi tarafından imzalanması zorunludur. Ancak bu imkândan yararlanabilmek için elektronik faturanın malın teslimi anında düzenlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, “İrsaliye yerine geçer” ifadesi bulunan elektronik faturanın malın alıcıya teslimi için yola çıktığı anda düzenlenmesi ve taşıma işlemini yapan taşıtta bulunması zorunludur.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Denetim, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasında mal veya yapılan iş yüklenici tarafından idareye teslim edilmedikçe muayene ve kabul işlemlerinin yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Malın alıcıya teslimi için yola çıktığı anda düzenlenmesi ve taşıma işlemini yapan taşıtta bulunması gereken irsaliyeli elektronik faturanın düzenlenme tarihinden önce kabul işlemlerinin yapılması, mal teslim alınmadan kabulünün yapıldığı sonucunu ortaya çıkarmaktadır.

Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu tespitin düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, doğrudan teminle yapılan mal alımlarına ilişkin kabul işlemlerinin, 4735 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin birinci fıkrasında belirtildiği şekilde malın tesliminden sonra yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.