BLOG DOKÜMAN

 

BLOG BAŞLIĞINA ESAS ALINAN KARAR KISMI: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar uyarınca 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olmayıp belediye şirketinde çalışan personelin ücretinde meclis kararıyla artış yapılması mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olmayıp belediye şirketinde çalışan personele meclis kararıyla yapılan ek ödeme kamu zararı oluşturduğundan Dairenin tazmin kararında bu yönüyle de hukuken bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

 

Kamu İdaresi TürüBelediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı2019
Dairesi4
Karar No48764
İlam No50959
Tutanak Tarihi26.1.2022
Kararın Konusuİş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Taşerondan kadroya geçen işçilere fazla ödeme yapılması

7 sayılı İlamın 1 inci maddesiyle; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımı suretiyle çalıştırılmakta iken 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Belediye Şirketinde kadroya geçirilen işçiler ile 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olmayan, ancak Belediyede hizmet alımı suretiyle çalıştırılan işçilere meclis kararına istinaden yapılan ek ödemeler sonucunda oluşan toplam … TL kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Temyize konu olay incelendiğinde, … Belediyesi bünyesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımı suretiyle çalışmakta iken 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile belediye şirketinde kadroya geçirilen çalışanlarla, yine belediye şirketi bünyesinde 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olmayıp hizmet alımı suretiyle çalıştırılan işçilere 06.05.2019 tarih ve 41 sayılı Meclis Kararıyla ek ödeme yapılmasının sorgu konusu edildiği ve yargılamaya esas raporda kamu zararı olarak belirlenen … TL’lik tutarın Daire tarafından tazminine hükmedildiği görülmektedir.

Sorumlular temyiz dilekçelerinde 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olup belediye şirketinde kadroya geçirilerek çalıştırılan işçilerin Meclis Kararı ile yapılan ödemeleri alamayacaklarını kabul etmişler ve bu kapsamda çalışan personele ödenen … TL’lik tutarın ilgililerden tahsiline başlandığını ifade etmişlerdir. Ancak 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olmayan şirket personeline Meclis Kararı uyarınca yapılan ödemelerin mevzuata uygun olduğunu ve yapılan ödemelerin kamu zararı olmadığını iddia etmişlerdir.

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında belediye şirketinde kadroya geçen personelle ilgili olarak;

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 24 üncü maddesinde il özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanların gerekli şartları taşımaları durumunda Belediye Şirketinde kadroya geçecekleri hüküm altına alınmıştır.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 24 üncü maddesinde;

“…

Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden, geçiş işlemi yapılırken mevcut işyerinin girdiği işkolunda kurulu işyerinden bildirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz. Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden; geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmadığından işçi statüsüne geçirildiği tarihte yürürlükte olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerinin geçerli olduğu işçiler ile geçiş işleminden önce yapılan ve geçişten sonra yararlanmaya devam ettiği toplu iş sözleşmesi bulunmakla birlikte bu madde kapsamındaki şirketlerde alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitiminden önce toplu iş sözleşmesi sona eren işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesine göre belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre 696 sayılı KHK uyarınca belediye şirketlerine işçi statüsünde geçirilen işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal haklarının belirlenmesinde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesi esas alınacaktır.

Öte yandan, kadroya geçen personelden daha önce kapsamında oldukları bir toplu sözleşme bulunmayan işçilerin mali ve sosyal hakları belirlenirken Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayımlanan “375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 24. Maddesi Uyarınca İdarelerce İşçi Statüsüne Geçirilen İşçilerinin Ücret ile Diğer Mali ve Sosyal Haklarının Belirlenmesinde Esas Alınacak Toplu İş Sözleşmesi Hükümleri”nin dikkate alınması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında belediye şirketlerinde kadroya geçirilen işçilerin mali ve sosyal haklarının meclis kararı ile artırılması mümkün değildir. Dolayısıyla Daire Kararında bu yönüyle hukuken bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Sorumlular da temyiz dilekçelerinde 696 sayılı KHK kapsamında kadroya geçirilen işçilere meclis kararıyla yapılan ek ödemenin hatalı olduğunu kabul etmişler ve bu kişilere yapılan ödemelerin ilgililerden taksitle tahsil edilmeye başladığını söylemişlerdir. Ancak temyiz dilekçelerinde tahsilata ilişkin herhangi bir belgeye yer vermemişlerdir.

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olmayıp belediye şirketinde çalışan personelle ilgili olarak;

İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslara göre belediye şirketlerinin gerekli şartların oluşması durumunda yeni personel işe alması ve çalıştırması mümkündür. Ancak işe alınan personele ödenecek ücretin hizmet alım sözleşmesi ile belirlenmesi gerekir. 5393 sayılı Kanun’a göre belediye meclisinin personelin ücretini belirleme gibi bir görevi ve yetkisi bulunmamaktadır.

Anılan Kanun’un “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinde bütçe ve kesin hesabı kabul etmek meclisin görevleri arasında sayılmıştır. Ancak aynı Kanun’un “Bütçenin hazırlanması ve kabulü” başlıklı 62 nci maddesine göre belediye meclisi bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklikler yapamaz.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar uyarınca 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olmayıp belediye şirketinde çalışan personelin ücretinde meclis kararıyla artış yapılması mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olmayıp belediye şirketinde çalışan personele meclis kararıyla yapılan ek ödeme kamu zararı oluşturduğundan Dairenin tazmin kararında bu yönüyle de hukuken bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorumlu talebinin reddi ile 7 sayılı İlamın 1 inci maddesiyle verilen … TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (… Daire Başkanı …, … Daire Başkanı …, Üye … ve Üye …’nin aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oy çokluğu ile,

6085 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi gereği bu Karar’ın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 26.01.2022 tarih ve 50959 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

… Daire Başkanı …, … Daire Başkanı …, Üye … ve Üye …’nin karşı oy gerekçesi

Belediyede taşeron marifeti ile 4734 sayılı Kanun kapsamında hizmet alımı suretiyle çalıştırılan ve daha sonra 696 sayılı KHK ile Belediyenin … AŞ şirketinde kadroya geçirilerek çalıştırılan personele 06.05.2019 tarih ve 41 sayılı meclis kararı gerekçe gösterilerek asgari ücret alan personellere yapılan 6 aylık ek ödeme (iyileştirme zammı) toplamı olan … TL kamu zararının ilgililerden tahsiline ilişkin daire ilamının bu kısmının tasdikine katılmakla birlikte;

Sermayesinin %100’ü … Belediyesine ait … Gıda Temizlik Turizm San. ve Tic. A.Ş. şirketinde 696 sayılı KHK’nin yayımından önce ve sonra işe alınan ve çalışan 696 sayılı KHK kapsamı dışında kalan personellere yapılan ek ödeme tutarı olan (iyileştirme zammı) … TL ile ilgili olarak;

Daire ilamında; 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olmayıp belediye şirketinde çalışan personelin ücretinde meclis kararıyla artış yapılması mümkün olmadığı gerekçesi ile kamu zararına hükmedilmiştir.

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında olmayıp belediye şirketinde çalışan personelle ilgili olarak;

Belediyelerde “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri” kapsamında çalıştırılan personelin belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin yasal düzenleme, 24.12.2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 127 nci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye, Geçici 23, 24 ve 25 inci maddelerin eklenmesi suretiyle yapılmıştır. Geçici 24 üncü madde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında belediyelerde çalıştırılan işçilerin, belediye şirketlerinde işçi statüsünde istihdam edilmeleri ile ilgili kuralları düzenlemektedir.

375 sayılı KHK’nin Geçici 24 üncü maddesinde; Belediyelerde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olan işçilerin belediye şirketine hangi usul ve esaslara göre geçebileceği (657 sayılı DMK’nın 48. maddesindeki şartları taşımaları, mülakat yapılacağı, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olması vb) hükme bağlanmıştır.

Geçici 23 üncü maddenin ikinci, üçüncü, yedinci, sekizinci, dokuzuncu, onuncu, onikinci ve onaltıncı fıkraları hükümlerinin bu madde kapsamında yer alanlar hakkında da kıyasen uygulanacağı, KHK’nin belediyenin hizmet alımı suretiyle özel şirketlerde çalışmakta iken belediyenin şirketlerinde işçi statüsüne geçirilenleri kapsadığı, geçiş işlemi yapılırken mevcut işyerinin girdiği işkolunda kurulu işyerinden bildirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu iş sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamayacağı, şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden; geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmadığından işçi statüsüne geçirildiği tarihte yürürlükte olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerinin geçerli olduğu işçiler ile geçiş işleminden önce yapılan ve geçişten sonra yararlanmaya devam ettiği toplu iş sözleşmesi bulunmakla birlikte bu madde kapsamındaki şirketlerde alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitiminden önce toplu iş sözleşmesi sona eren işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal hakları, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesine göre belirleneceği hükümleri yer alırken, aynı KHK’nın Geçici 25 inci maddesinde; “Geçici 23 üncü ve geçici 24 üncü maddeler kapsamına giren hususlara ilişkin usul ve esaslar ile bu maddelerin uygulanmasında ortaya çıkacak tereddütleri giderecek idareler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı’nca müştereken belirlenir.” denilmektedir.

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127 nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 24 üncü maddede; belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olan ve madde metninde sayılan şartları taşıyan işçilerin, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, yine 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvurabilmelerine imkan tanınmış; başvurularının usul ve yasaya uygun olması halinde de bu kurumlarda işçi statüsünde istihdam edilmelerine cevaz verilmiştir. Söz konusu düzenleme ile maddede sayılan İdareler ile bu İdarelere ait şirketlerde işçi statüsünde çalışmak üzere başvurabilmek için temel şart, başvuran kişilerin, bahsi geçen İdare ya da kuruluşlarda 04.12.2017 tarihi itibariyle 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılmakta olmalarıdır.

Uyuşmazlık konusu olayda ise bahsi geçen işçiler kararname kapsamındaki kurum ya da kuruluşlarda, 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında değil, Kararname kapsamında bulunan kuruluşlardan olan … AŞ. bünyesinde toplu iş sözleşmeleri ile çalışmaktadırlar. Diğer bir ifadeyle, bahsi geçen işçiler kararname kapsamındaki şirketlerde bir taşeron firma aracılığıyla değil doğrudan şirketin kadrolu işçisi olarak istihdam edilmektedirler. Bu nedenle de, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 24 üncü madde kapsamında haklarında bir geçiş işlemi yapılmamış, statülerinde bir değişiklik olmamıştır.

İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslara göre belediye şirketlerinin (… AŞ) gerekli şartların oluşması durumunda yeni personel işe alması ve çalıştırması mümkündür. Söz konusu şirkete 696 sayılı KHK öncesi ve sonrası alınan işçilerin usulsüzlüğü ile ilgili gerek yargı raporu gerekse Daire kararında bir hüküm bulunmamaktadır.

… Gıda Temizlik Turizm San. ve Tic. A.Ş. sermayesinin %100’ü … Belediyesinin olduğundan gerek Belediye Başkanı gerekse belediye meclisinin ücret konusunda bir öneride bulunmasında yasal bir engel yoktur. Şirketin genel kurulu … Belediyesi ve temsilen Belediye Başkanı veya göstereceği belediyeyi temsil eden personeldir. 06.05.2019 tarih ve 41 nolu meclis kararında da söz konusu işçilerin ücretlerine 179.10TL iyileştirme yardımı yapılmasına karar verilmiştir. Ancak bu karar 17.05.2019 tarihli Toplu İş Sözleşmesinin 44 üncü maddesine hüküm konularak … AŞ şirketini temsilen işveren olarak … ve … sendikası adına … tarafından imzalanmış, bu sözleşmeyi de şirketin genel kurul yetkisine sahip … Belediye Başkanı olarak imzalamıştır. Dolayısı ile sadece Belediye meclisinin aldığı karara göre değil şirket ile sendikanın yaptığı sözleşmeye göre ödeme yapılmıştır.

Kaldı ki, bu konuda düzenleme yetkisine sahip İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğüne bu dönemde şirketlerin kendi bünyesinde istihdam edilen ve edilecek personel için 696 sayılı KHK’nin uygulanıp uygulanmayacağının sorulması üzerine İçişleri Bakanlığı, Hukuk Müşavirliğinden görüş alarak hazırlamış olduğu 04.01.2018 tarih ve 93127266-262.02.02.E.328 sayılı genelgede; hali hazırda sermayesinin yarısından fazlasına sahip olunan mahalli idare şirketlerinde işçi statüsünde istihdam edilen personelin kapsam dışında tutulduğunu, bu nedenle şirket bünyesinde çalışan işçilerin geçiş sürecine ve 659 sayılı KHK ve uygulama usul ve esaslarına tabi tutulmayacağı valilikler ve belediyelere bildirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, yüklenici … AŞ’de kadrolu olarak istihdam edilen ve … Belediyesinde adı geçen firma ile yapılan hizmet alım sözleşmesi kapsamında 696 sayılı KHK’ye tabi olmadan çalıştırılan işçiler için yapılan iyileştirme zammı ödemesi tutarı toplamı olan …TL ödeme ile ilgili iş ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğuna, karar verilmesi gerekir.

Malimevzuat.com.tr